18.2.14

Αυτισμός και Σχολείο : Ομιλία Γιώργου Καραντάνου

Η χθεσινή ομιλία του Γιώργου Καραντάνου προς ομάδα εκπαιδευτικών μου γέννησε δυο-τρεις σκέψεις απαιτητικές και αισιόδοξες:

  • Η ένταξη αυτιστικών παιδιών στο σχολείο μπορεί να οδηγήσει σε υψηλή παιδαγωγική εξειδίκευση του διδακτικού προσωπικού, εφόσον γίνει η κατάλληλη επένδυση για την επιμόρφωση και την υποστήριξη των παιδαγωγών. 
  • Η παιδαγωγική αυτή επιμόρφωση θα αναβαθμίσει τη συνολική παιδαγωγική του σχολείου απέναντι σε όλα τα παιδιά, στην κατεύθυνση της εξατομικευμένης αντιμετώπισης. Ως γνωστόν, κάθε παιδί (όπως και κάθε άνθρωπος) είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση. Είναι ώρα το σχολείο να μετακινηθεί από την παιδαγωγική του κονφορμισμού και της μονόχορδης ευφυΐας.
  • Ταυτοχρόνως (υπό προϋποθέσεις, βέβαια, που εμένα όμως μου φαίνονται εφικτές), θα αναβαθμιστεί και η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών, πράγμα που μπορεί να μεταμορφώσει το σχολείο σε μονάδα υψηλότερης παιδαγωγικής ποιότητας και μεγαλύτερης εργασιακής λειτουργικότητας.
Εδώ βρίσκει η ενδιαφερομένη συνάδελφος υλικό επιμορφωτικό και πολύτιμο. Επίσης, εδώ, το σάιτ της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων. Τέλος, εδώ : Echolilia: A Father's Photographic Conversation with His Autistic Son - Photo Essays - TIME είναι η συγκινητική φωτογραφία του Timothy Archibald που προσπαθεί να γεφυρώσει τη συναισθηματική απόσταση με τον αυτιστικό γιο του, τον Elijah. 


Η ζωή των Μαρμάρων

«Και πού σκόπευαν να στείλουν οι ναζί τα Ελγίνεια; Στην Αθήνα». Με αυτόν τον μάλλον άκομψο και σίγουρα ανιστόρητο τρόπο, απάντησε ο δήμαρχος του Λονδίνου Μπόρις Τζόνσον στον Τζορτζ Κλούνεϊ, ο οποίος απλώς τόλμησε να πει πως η επιστροφή τους είναι «καλή ιδέα», μάλλον ως ανειδίκευτος φιλέλλην. Η αλήθεια είναι ότι ο δήμαρχος του Λονδίνου δεν είναι τυχαίο πρόσωπο. Μελετητής του κλασικού κόσμου, έχει συγγράψει έργο με τον τίτλο «Το όνειρο της Ρώμης», όπου συγκρίνει την επιτυχή ενοποίηση του ευρωπαϊκού χώρου από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία με την αποτυχημένη, κατά τη γνώμη του, προσπάθεια της σύγχρονης Ευρωπαϊκής Ενωσης. Την ίδια στιγμή, το κοινό του «Γκάρντιαν» που συμμετείχε σε δημοσκόπηση για το ζήτημα τασσόταν με συντριπτική πλειοψηφία υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών στη χώρα μας.

Να θυμίσω απλώς πως η υπόθεση είναι παλιά, και η πολυπλοκότητά της υπερβαίνει και τις απόψεις του κ. Κλούνεϊ και τις απόψεις του Μπόρις Τζόνσον, αλλά και τη μετατροπή του ζητήματος σε λαϊκή υπόθεση, με έντονα εθνικά χαρακτηριστικά, στον τρόπο δηλαδή με τον οποίον την ενεργοποίησε η Μελίνα Μερκούρη. Ο πρώτος που εξοργίστηκε από τον βίαιο ακρωτηριασμό του γλυπτού διακόσμου του Παρθενώνα από τον έβδομο λόρδο του Ελγιν ήταν ο λόρδος Βύρων. Ηταν οι αρχές του δέκατου ένατου αιώνα, η Αθήνα ήταν μια μικρή πόλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στην Ευρώπη οργανώνονταν τα μεγάλα μουσεία, οι καθεδρικοί ναοί της παγκόσμιας τέχνης. Ηταν τότε που ο Βιβάν Ντενόν, ο «ιδρυτής» του Λούβρου, υποστήριζε πως τα μουσεία μπορούν να αποδώσουν στα αριστουργήματα της τέχνης τη σημασία που ο φυσικός τους χώρος αδυνατεί να αντιληφθεί. Καλώς ή κακώς, αυτή ήταν η λογική συγκρότησης των συλλογών τους, την οποία θεωρητικοποίησε και στον εικοστό αιώνα ο Αντρέ Μαλρό. Στο «Φαντασιακό Μουσείο» υποστηρίζει πως το έργο τέχνης αποκτά τις πραγματικές διαστάσεις του όταν υποστεί αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «ευτυχή ακρωτηριασμό». Οταν δηλαδή αποκοπεί από τον «φυσικό» του χώρο και βρει τη θέση του ανάμεσα στον πληθυσμό των υπόλοιπων αριστουργημάτων. Η γειτνίαση της Αφροδίτης της Μήλου με την Τζοκόντα ή τα έργα της ιταλικής Αναγέννησης στο Λούβρο δείχνει τον τρόπο που επηρέασε την ιστορία της τέχνης και την εντάσσει σε μια προοπτική που θα της έλειπε εάν είχε μείνει στο υπέροχο νησί των Κυκλάδων. Σε αυτά ας προσθέσουμε και την εθνική διάσταση. Η παρουσία της Αφροδίτης στο Λούβρο, όπως και των Μαρμάρων του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο, η έκθεσή τους στο ευρωπαϊκό κοινό επέτρεψε σε αυτά τα έργα να λειτουργήσουν ως πρώτης τάξεως προπαγανδιστικά εργαλεία για τις ελληνικές υποθέσεις.

Στην περίπτωση του Παρθενώνα, υπάρχει ένα ισχυρό επιχείρημα. Τα γλυπτά των αετωμάτων και της ζωφόρου αποτελούν τμήματα ενός αρχιτεκτονικού συνόλου από το οποίο απεκόπησαν. Οπως και τα μικρότερης καλλιτεχνικής αξίας γλυπτά του ναού του Επικουρίου Απόλλωνος στις Βάσσες της Αρκαδίας, που τα πρόσφερε στο Βρετανικό Μουσείο η ομάδα των νεαρών «Ντιλετάντι» μερικά χρόνια μετά τον Ελγιν. Ως εκ τούτου, οφείλουν να βρίσκονται στον ίδιο χώρο με τον Παρθενώνα. Εξάλλου ο 21ος αιώνας δεν είναι ούτε ο 19ος ούτε ο 20ός. Η Ελλάδα, όπως και η Αγγλία, ανήκουν σε έναν υπερεθνικό πολιτικό οργανισμό, την Ευρωπαϊκή Ενωση, οι μετακινήσεις στο εσωτερικό της είναι ελεύθερες, κατά συνέπεια θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς πως η παραμονή τους στο Βρετανικό Μουσείο έχει διανύσει την ιστορική της διαδρομή. Το αντεπιχείρημα είναι ότι η γλυπτική του Φειδία και των εργαστηρίων του έχει αυτόνομη καλλιτεχνική αξία, την οποία δεν χάνει όπου κι αν βρίσκεται.

Ολα αυτά για να καταλήξω στο συμπέρασμα, το οποίο έχω ήδη υποστηρίξει με διάφορους τρόπους. Η διεκδίκηση των Μαρμάρων του Παρθενώνα, όπως την ξεκίνησε η Μελίνα Μερκούρη που τα αντιμετώπισε ως ιδιοκτησία του ελληνικού λαού, έχει παραμορφώσει σε τέτοιο σημείο το ζήτημα ώστε να το αφήσει στο έλεος ενός ιδιόμορφου εθνολαϊκισμού. Αυτού του εθνολαϊκισμού που τόσες βλάβες έχει επιφέρει στις σχέσεις της σύγχρονης Ελλάδας με την αρχαία της κληρονομιά. Οι λέξεις και οι σκέψεις του Πλάτωνα δεν μας ανήκουν επειδή είμαστε Ελληνες. Μπορούμε να τις κατακτήσουμε μελετώντας το έργο του. Οσο όμως θεωρούμε ότι μας ανήκουν επειδή υπάρχει το δίκαιο της εθνικής ιδιοκτησίας, απαλλάσσουμε εαυτούς από την υποχρέωση να τον μελετάμε, με τα γνωστά καταστροφική αποτελέσματα. Και τη γνωστή συναισθηματική υπερδιέγερση που μας καταλαμβάνει κάθε φορά που πιστεύουμε ότι μας κλέβουν, μας αδικούν και γενικά μας υποτιμούν.

Το ζήτημα των Γλυπτών δεν είναι πολιτικό, δεν είναι ιδεολογικό. Δεν είναι εθνικό με τον ίδιο τρόπο που είναι οι βραχονησίδες του Αιγαίου ή τα ναυτικά μίλια της επικράτειας. Το ζήτημα των Γλυπτών είναι κατεξοχήν πολιτισμικό. Αγγίζει τον σκληρό πυρήνα του ευρωπαϊκού πολιτισμού, και κατ’ επέκταση του δυτικού, τον τρόπο που φτιάχτηκαν τα μουσεία, και τον τρόπο που οργανώθηκαν οι αντιλήψεις μας για τα αριστουργήματα της τέχνης. Εξακολουθώ να πιστεύω ότι η Ελλάδα θα είχε να κερδίσει πολύ περισσότερα αν ο Ελληνας υπουργός Πολιτισμού ανακοίνωνε πως η χώρα μας είναι διατεθειμένη να υπερασπιστεί τα έργα του ελληνικού πολιτισμού όπου και αν βρίσκονται. Είτε στο Λούβρο, είτε στο Μητροπολιτικό της Νέας Υόρκης, είτε στο Βερολίνο, είτε στο Λονδίνο. Και αφού απεδείκνυε το ενδιαφέρον και την αυξημένη ευαισθησία των Ελλήνων, να υποστήριζε την ιδιαιτερότητα των Μαρμάρων του Παρθενώνα ως τμήματα αρχιτεκτονικού συνόλου. Με όλο τον σεβασμό στη Μελίνα Μερκούρη και τον χαριτωμένο λαϊκισμό που υπηρέτησε, η υπόθεση δεν σηκώνει δάκρυα ούτε οιμωγές πληγωμένης υπερηφάνειας. Απαιτεί σοβαρότητα και σκέψη.

Τάκης Θεοδωρόπουλος ΤΑΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

24.9.13

How to Disagree

How to Disagree

Very important read!

23.6.13

Reading Literature Makes Us Smarter and Nicer | TIME.com

The article that follows corroborates the Transactional Theory of Reading (or Reader Response Theory) of the late Louise Rosenblatt (1938)
  • Literature as Exploration (1938). Literature as Exploration. New York: Appleton-Century; (1968). New York: Noble and Noble; (1976). New York: Noble and Noble; (1983). New York: Modern Language Association; (1995). New York: Modern Language Association

Reading Literature Makes Us Smarter and Nicer | TIME.com

Now, there's so much to be said on teaching Literature in a way that promotes personal growth. It is really painful to see how the teaching of Literature, if done in the mechanistic and directive way it more often than not is, harms young people at an age that 'obtaining good grades' is presented (oh, how disastrously!) as co-terminal with 'repeating acquired wisdom'.

11.6.13

Are IB teachers different?

New study explores what it means to be an IB teacher

Researchers at the International Baccalaureate (IB)recently set out to learn what ingredients go into making an IB teacher an IB teacher. Their findings support the assertion that IB teachers approach the whole student with inquiry-based instruction and the intention of shaping their students into socially responsible citizens.
“This study supports what we in the IB community have long known: IB teachers are themselves lifelong learners who aim to develop the same keen interest in their students. IB teachers approach their students with creativity, flexibility, openness, care and compassion,” says International Baccalaureate Chief Academic Officer Judith Fabian.
The survey sample included 3,184 IB teachers who completed a widely used instrument of self-examination, the Teaching Perspective Inventory, which allowed for comparison with a group of non-IB teachers. A profile of the average IB teacher identified dominant and recessive perspectives from five perspectives characteristic of teaching practice: transmission, apprenticeship, developmental, nurturing and social reform.
To learn more, find the research summary and the full report about IB teachers here.

9.6.13

Μ - Π - Σ | Αθήνα 9.84

ΜΠΣ| Αθήνα 9.84

Μια πρόσφατη μαθήτρια, ένας πρόσφατος μαθητής κι ένας καθόλου πρόσφατος καθηγητής. Ραδιοφωνική εκπομπή με θέμα τα σχολεία. Έχει και τέσσερα πολύ ωραία τραγούδια.

8.6.13

ΙΒ Αποτελέσματα 2013

Διάταξη σχολικής αίθουσας συνάδουσα με την παιδαγωγική του ΙΒ
Σε τούτο το μέρος θα δημοσιεύσω, όταν έρθει η ώρα, τις σκέψεις μου για τα φετινά αποτελέσματα του ΙΒ στο μάθημα της Λογοτεχνίας· θα καταθέσω και τις απόψεις μου για το πώς πρέπει να διδάσκεται η Λογοτεχνία στα τμήματα ΙΒ.
Υπάρχει ανάγκη να ανοίξει ευρύς ο προβληματισμός με αυτές τις απόψεις, διότι τα φετινά αποτελέσματα θα απεικονίσουν, εντονότερα από ποτέ, την απόσταση μεταξύ ελληνικής διδακτικής πράξης και αξιολογικών κριτηρίων του ΙΒ.
Η διδασκαλία της Λογοτεχνίας με τα μέτρα, την παιδαγωγική προσέγγιση και τη νοοτροπία των ελληνικών πανεπιστημιακών τμημάτων, των ελληνικών σχολείων, των ελληνικών φροντιστηρίων και των ελληνικών παραγόντων παιδείας (γονέων, μαθητών, καθηγητών και εργοδοτών ―είτε κρατικών είτε ιδιωτικών―) δεν συνάδει με την παιδαγωγική του ΙΒ και δεν ανταμείβεται βαθμολογικά από το εξεταστικό του σύστημα. Ανταμείβονται μόνον όσα χαρακτηριστικά της εργασίας των υποψηφίων συνάδουν με το μαθητικό προφίλ του ΙΒ.
Όπως και σε άλλες πτυχές του κοινωνικού μας βίου, έτσι και στην παιδαγωγική,
θα χρειαστεί να αναθεωρήσουμε τις στάσεις μας, αν θέλουμε να γίνουμε, έστω και τώρα, άνθρωποι της κριτικής σκέψης, της πρωτοβουλίας για την επίλυση προβλημάτων και της συνεργασίας· διότι δεν είμαστε.

Increasing Student Motivation

29.5.13

Η εισήγηση Σπύρου Κασιμάτη για την Παιδεία στην ολομέλεια του Συνεδρίου της Δράσης (25.V.13)


ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ

Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε κρίση· βρίσκεται και σε παρακμή. Η αντιπροσωπευτική δημοκρατία έχει σπάσει το συμβόλαιο μεταξύ γενεών και έχει φορτώσει δυσθεώρητα χρέη στα παιδιά και στα εγγόνια μας. Η αγορά έχει καταστραφεί. Το κράτος δικαίου δεν έχει πια κανένα κύρος και η κοινωνία πολιτών μεταμορφώνεται ραγδαία σε κοινωνία απολιτίστων. 

Με όρους παιδείας αυτό σημαίνει ότι το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα έχει διαπλάσει πολίτες καταστροφικούς, τόσο για τον εαυτό τους όσο και για το διπλανό τους. 

Είναι απαραίτητο να σταματήσει αυτή η καταστροφή. Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να ξεκινήσει αμέσως να μορφώνει πολίτες άξιους και δημιουργικούς.

Άξιους: 
  • να φροντίζουν την ψυχική και σωματική τους ισορροπία
  • να σχετίζονται ισότιμα, δημιουργικά και άφοβα με το διπλανό τους
  • να μεγαλώνουν παιδιά χωρίς να τα κακοποιούν ή να τα καταπνίγουν
  • να διαλέγουν συμπεριφορές φροντίδας, σύνεσης και μέτρου και στο κοινωνικό και στο φυσικό περιβάλλον
Δημιουργικούς: 
  • στη χρήση της πληροφορίας και της γνώσης
  • στην επίλυση πολύπλοκων και πιεστικών κοινωνικών προβλημάτων 
  • στην παραγωγή εργασίας και πλούτου με βάση τους πόρους του τόπου μας και με όρους διάρκειας και μέλλοντος.

Η Ελλάδα δε χρειάζεται πια καλούς εργαζόμενους· χρειάζεται εξαιρετικούς δημιουργούς θέσεων εργασίας

Η Δράση ζητά την εκ θεμελίων ανατροπή της κοινωνικής παιδαγωγικής στο σύνολό της. Το εκπαιδευτικό σύστημα, και μάλιστα στον τομέα της σχολικής εκπαίδευσης από τα τρία ώς τα δεκαοχτώ, θέλουμε να βρεθεί στο επίκεντρο αυτής της ανατροπής. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα έχει καθήκον να υποστηρίζει τις έμφυτες δημιουργικές ικανότητες των παιδιών, την έμφυτή τους τάση για ανακάλυψη και μάθηση, την έμφυτή τους ικανότητα για αυτο-οργάνωση, συνεργασία και έργο. Πρέπει αμέσως να σταματήσει η καταστροφική λειτουργία της παιδαγωγικής που μας έχει φέρει σε τέτοια διάλυση και παρακμή. 

Επειδή δε η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος ΔΕΝ βρίσκεται στο σχεδιασμό, ΔΕΝ βρίσκεται στο υπουργείο, ΔΕΝ βρίσκεται στη γραφειοκρατική διαχείριση, ΔΕΝ βρίσκεται καν στη σχολική μονάδα, ΑΛΛΑ βρίσκεται στην ΤΑΞΗ, για ν' αλλάξουμε το σύστημα χρειαζόμαστε άλλες δασκάλες και άλλους δασκάλους. Δασκάλες και δασκάλους: 
  • που θα ξέρουν να ακούνε παρά να μιλάνε
  • που θα μάθουν τα παιδιά να ακούνε τον άλλο και να συνεργάζονται 
  • που θα ξέρουν να υποστηρίζουν την περιέργεια, την έμφυτη διερευνητική τάση των παιδιών
  • που θα ξέρουν να υποστηρίζουν την ψυχική και κοινωνική ωρίμανση των παιδιών
  • που θα ξέρουν να φροντίζουν τον εαυτό τους ως διευκολυντών της σχολικής μάθησης
Το εκπαιδευτικό επάγγελμα πρέπει να καταστεί περιζήτητο, ζηλευτό και των υψηλότερων προδιαγραφών. Όλοι οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να διαθέτουν μεταπτυχιακό τίτλο και, οπωσδήποτε: 
  • Ουσιαστικές γνώσεις σχεδιασμού προγράμματος (curriculum)
  • Βαθιές γνώσεις αξιολόγησης, τόσο διαμορφωτικής (formative) όσο και απολογιστικής (summative)
  • Δεξιότητες συμβουλευτικής (embedded counselling skills)
  • Διδακτική προϋπηρεσία δύο ετών (ως μέρος των σπουδών τους).
Οι αμοιβές των εκπαιδευτικών (αυτών των εκπαιδευτικών!) πρέπει να είναι από τις υψηλότερες στην αγορά εργασίας. 

Το εκπαιδευτικό μας σύστημα θέλουμε να στηρίζεται σε τρεις βάσεις: 
  • Στην επίγνωση του παγκοσμίου περιβάλλοντος (ο Κινέζικος πολιτισμός βρίσκεται σήμερα στο τέρμα του ΗΣΑΠ, στον Πειραιά) (international mindedness)
  • Στην μάθηση με εις βάθος κατανόηση (conceptual understanding)
  • Στην διερευνητική μέθοδο διδασκαλίας και μάθησης (inquiry based teaching and learning)
Θέλουμε επίσης να λαμβάνει σοβαρά υπόψη του την εξωτερική αξιολόγηση που εφαρμόζει ο ΟΟΣΑ στα εθνικά εκπαιδευτικά συστήματα του κόσμου με το Programme for International Student Assessment (PISA) και να προσαρμόζεται σ' αυτήν.